Okuma Süresi
Aile işletmelerinin sürdürülebilirliğini sağlamak ve kurumsallaşma süreçlerine rehberlik etmek amacıyla hazırlanan “Aile İşletmeleri İçin Adım Adım Aile Anayasası Hazırlama Rehberi” çalışmasını kamuoyuna duyuruldu. Yönetim danışmanı ve akademisyen Şerafettin Özsoy tarafından kaleme alınan bu eser, aile bağlarını korurken işletmeleri profesyonel bir yapıya kavuşturmanın şifrelerini sunuyor.
Türkiye’deki Şirketlerin %95’i Aile İşletmesi
Dünya ekonomisinin %70’inden fazlasını temsil eden aile şirketleri, Türkiye’de de özel sektörün ve istihdamın temel taşı konumunda yer alıyor. Ancak istatistikler, bu kurumların oldukça kırılgan bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor:
- Türkiye’deki şirketlerin yaklaşık %95’i aileye aittir.
- Bu şirketlerin ortalama ömrü sadece 25-30 yıl ile sınırlı kalıyor.
- İkinci kuşağa geçebilen şirket oranı %30, üçüncü kuşağa ulaşabilenlerin oranı ise yalnızca %10 seviyesinde.
Rehber, bu başarısızlıkların temelinde ekonomik nedenlerden ziyade, aile içi iletişim eksikliği ve yazılı olmayan kuralların yarattığı belirsizliklerin yattığını vurguluyor.
Kriz Anında Değil, Uyum Sürecinde Hazırlanmalı
“Aile Anayasası”, aile işletmeleri için sadece hukuki bir metin değil, aynı zamanda stratejik bir pusula işlevi görüyor. Harvard Business School tarafından geliştirilen “Üç Çember Modeli” (Aile, Mülkiyet, İş) üzerine kurgulanan rehber, bu alanların birbirine karışmasını engelleyecek somut çözümler sunuyor.
Çalışmada yanıtlanan kritik sorulardan bazıları şunlardır:
- İşe Alım ve Liyakat: Aile üyeleri hangi eğitim ve deneyim kriterlerine göre şirkette görev alabilir?
- Maddi Disiplin: Maaşlar ve temettü dağıtımı “akrabalığa” göre mi yoksa performansa göre mi belirlenecek?
- Karar Alma ve Yönetişim: Anlaşmazlık durumlarında son sözü kim söyleyecek?
- Hisse Devri: Gelinler, damatlar ve yeni kuşaklar yönetime hangi şartlarda dahil olabilecek?
Devlerin Deneyimi Rehber Oldu
Rehberde, yönetim krizlerini yazılı kurallar ve profesyonel yönetim kurullarıyla aşan Koç Holding, Sabancı Holding, Ford, Samsung ve Hermès gibi küresel ve yerel devlerin vaka analizlerine de yer veriliyor.
Yazar Hakkında: İTÜ İşletme Mühendisliği mezunu olan ve halen aynı bölümde doktora çalışmalarını sürdüren Şerafettin Özsoy, Yıldız Holding ve Teknopark İstanbul gibi kurumlardaki deneyimlerinin ardından yönetim danışmanlığı alanında uzmanlaşmıştır. Özsoy, Türkiye’nin önde gelen iş insanlarına yeni iş fırsatları ve kurumsallaşma konularında danışmanlık vermektedir.
Detaylı Bilgi ve Rehbere Erişim: Rehberin dijital sürümüne buradan ulaşabilirsiniz.
