COP31’de Yapay Zekâ ve Veri Merkezlerinin Enerji İhtiyacına Yenilikçi Çözümler
Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 kapsamında, yapay zekâ ve veri merkezlerinin artan enerji ihtiyacına yönelik sürdürülebilir teknolojiler ele alındı. Anadolu İnovasyon Ar-Ge, konferansın Yeşil Bölge programında yeni nesil veri merkezi soğutma sistemleri, atık ısı geri kazanımı ve jeotermal enerji teknolojileri üzerine yürüttüğü çalışmaları uluslararası katılımcılarla buluşturdu.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilen 31. Taraflar Konferansı (COP31), iklim değişikliğiyle mücadelede politika, finansman ve teknoloji odaklı çalışmalara ev sahipliği yapıyor.
Konferansın 15 Kasım tarihli Yeşil Bölge (Green Zone) programında, Yeşil Sanayileşme Merkezi (Green Industrialization Hub) bünyesinde düzenlenen “Yeşil Yapay Zekâ Altyapıları ve Veri Merkezleri için Sürdürülebilir ve Yenileyici Çözümler” başlıklı uluslararası panelde, dijital altyapıların çevresel etkilerinin azaltılmasına yönelik teknolojik yaklaşımlar değerlendirildi.
Uluslararası teknoloji ağı WITI’nin organizasyon katkısıyla gerçekleştirilen, Anadolu İnovasyon Ar-Ge ve İngiltere merkezli iştiraki Nova Engineering Consultants’ın da organizasyon ortakları arasında bulunduğu oturumda, veri merkezlerinin enerji verimliliğinin artırılması, atık ısının yeniden değerlendirilmesi ve yenilenebilir enerji kaynaklarıyla entegre sistemlerin geliştirilmesi öne çıktı.
Veri merkezleri için gelişmiş soğutma ve ısı geri kazanımı teknolojileri
Yapay zekâ uygulamaları, yüksek performanslı bilgi işlem sistemleri ve dijital hizmetlerin hızla yaygınlaşması, veri merkezlerinin enerji tüketimini ve soğutma gereksinimlerini artırıyor. Özellikle yüksek işlemci yoğunluğuna sahip sistemlerde geleneksel hava soğutma yöntemlerinin sınırlılıkları, doğrudan çip soğutma gibi gelişmiş sıvı soğutma teknolojilerine olan ilgiyi artırıyor.
Panel kapsamında Anadolu İnovasyon Ar-Ge’nin TÜBİTAK 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı kapsamında yürüttüğü “Veri Merkezlerinde Optimum Soğutma ve Isı Geri Kazanımı Sağlayan Hibrit Algoritmalı ve Isı Pompası Entegreli CDU Geliştirilmesi” projesiyle ilişkili teknolojik yaklaşımlar gündeme taşındı.
Proje yürütücüsü ve Marmara Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Mehmed Rafet Özdemir’in paneldeki sunumunda, yeni nesil veri merkezleri için atmosfer altı basınçta çalışan doğrudan çip soğutma sistemleri ve atık ısı geri kazanımı teknolojileri ele alındı.
Yürütülen çalışmalar, elektronik bileşenlerden kaynaklanan ısının daha etkin uzaklaştırılmasını, soğutma süreçlerinin hibrit kontrol algoritmalarıyla optimize edilmesini ve açığa çıkan atık ısının ısı pompası sistemleri aracılığıyla yeniden değerlendirilmesini hedefliyor.
Bu yaklaşım, soğutma altyapısının enerji verimliliğini artırmanın yanı sıra veri merkezlerinden açığa çıkan ısının farklı uygulamalarda kullanılmasına yönelik yeni olanaklar sunuyor.
Jeotermal enerji ile dijital altyapıların entegrasyonu
Panelde ele alınan bir diğer konu, veri merkezlerinin enerji ihtiyaçlarının yenilenebilir kaynaklarla karşılanması ve jeotermal teknolojilerin dijital altyapılarla bütünleştirilmesi oldu.
Anadolu İnovasyon Ar-Ge kurucu ortakları Dr. Zeynel Öztürk ve Dr. Ahmet Tahir Kalkışım’ın katkı sunduğu çalışmalarda, gelişmiş jeotermal sistemlerin enerji üretimi ve ısıl yönetim uygulamalarında değerlendirilmesine yönelik teknolojik yaklaşımlar öne çıktı.
Anadolu İnovasyon’un derin kuyu kapalı çevrim jeotermal sistemler üzerine yürüttüğü araştırmalar, yer altındaki ısıl enerjinin kapalı ve kontrollü bir çevrim içerisinde değerlendirilmesine dayanıyor.
Bu sistemlerin veri merkezi altyapılarıyla entegre edilmesi, uygun jeolojik ve teknik koşullarda elektrik üretimi, ısı yönetimi ve soğutma uygulamalarının birlikte değerlendirilmesine imkân sağlayabilecek bir yaklaşım olarak ele alınıyor.
Jeotermal enerji ile gelişmiş sıvı soğutma ve atık ısı geri kazanımı teknolojilerinin birlikte kullanılması, veri merkezlerinin enerji verimliliğinin artırılması ve karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik önemli bir araştırma alanı oluşturuyor.
Uluslararası araştırma ve mühendislik iş birlikleri
Enerji teknolojileri, ileri mühendislik uygulamaları ve yeni nesil malzemeler alanlarında faaliyet gösteren Anadolu İnovasyon Ar-Ge, geliştirdiği teknolojileri uluslararası araştırma ve mühendislik iş birlikleri aracılığıyla uygulamaya dönüştürmeye yönelik çalışmalar yürütüyor.
Şirket, İngiltere merkezli iştirakleri Nova Engineering Consultants ve Eco-Therm Technologies ile veri merkezi soğutma altyapıları, gelişmiş jeotermal sistemler ve enerji verimliliği alanlarında çalışmalarını sürdürüyor.
Nova Engineering Consultants, veri merkezi soğutma sistemleri ve mühendislik uygulamalarına odaklanırken Eco-Therm Technologies, gelişmiş jeotermal enerji sistemlerinin araştırılması ve geliştirilmesi alanında faaliyet gösteriyor.
Anadolu İnovasyon’un üniversiteler, araştırma kuruluşları ve sanayi paydaşlarıyla yürüttüğü projeler, farklı teknoloji alanlarında geliştirilen çözümlerin birbiriyle entegre edilmesine yönelik disiplinler arası bir araştırma yaklaşımı oluşturuyor.
COP31 programındaki uluslararası panelde, yapay zekânın iklim eylemindeki rolü, sürdürülebilir dijital altyapılar ve teknolojik gelişmelerin çevresel etkileri de farklı disiplinlerden uzmanların katılımıyla değerlendirildi.
Dijitalleşme ve enerji dönüşümünde bütünleşik teknolojiler
Dijital altyapıların hızla büyümesi, enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik hedeflerini veri merkezi yatırımlarının önemli tasarım kriterleri arasına taşıyor.
Bu çerçevede yüksek verimli soğutma teknolojileri, yenilenebilir enerji sistemleri, atık ısı geri kazanımı ve akıllı enerji yönetimi çözümlerinin birlikte değerlendirilmesi giderek önem kazanıyor.
Anadolu İnovasyon Ar-Ge’nin COP31 kapsamında gündeme taşıdığı çalışmalar, veri merkezlerinin enerji ve soğutma gereksinimlerinin tekil teknolojiler yerine birbirini tamamlayan sistemler üzerinden ele alınmasına odaklanıyor.
Şirketin veri merkezi soğutma teknolojileri ile derin kuyu jeotermal sistemleri alanlarında yürüttüğü Ar-Ge faaliyetleri, enerji verimliliği, kaynakların etkin kullanımı ve düşük karbonlu dijital altyapıların geliştirilmesi açısından yeni uygulama olanakları sunmayı hedefliyor.
İlgili içerikler
Sanayide yeşil dönüşüm: Toprağın ısısından üretime yeni bir seçenek
Finansal Sıkıntının İlk Sinyallerini Doğru Okumak Şirketleri İflastan Koruyabilir
Türkiye Oyun Sektöründe Yatırım Rekoru, İlk 10 Ayda 205 Milyon Dolar