Okuma Süresi
Fiyatlar Reel Değerlerin Altında Seyrediyor
Türkiye’de konut ve gayrimenkul piyasası, son yılların en belirgin kırılma noktalarından birinden geçiyor. Satış adetleri yüksek görünse de rakamların altı dikkatle okunduğunda, piyasanın hızlandığı değil yavaşlayarak denge aradığı bir döneme girildiği görülüyor.
Son dört aylık dönemde konut fiyatlarının gerçekleşen enflasyonun altında arttığını, hatta sınırlı da olsa gerileme eğilimi gösterdiğini belirten EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı, “Bu tablo bize piyasanın sakinleştiğini ve fiyatların geriye doğru geldiğini gösteriyor. Bugün doğru fiyatlanan bir konutun ortalama satış süresi yaklaşık iki aya çıktı. Bu sürenin uzaması, fiyatlama hatalarına işaret ediyor” dedi. Türkiye genelinde satışı bekleyen konut stokunun yılbaşına göre yaklaşık yüzde 27 artarak 640 binin üzerine çıktığını hatırlatan Yazıcı, bu artışın arz-talep dengesindeki değişimi net biçimde ortaya koyduğunu vurguladı. “Stokların büyümesi, satıcıların zaman içinde indirime yönelme ihtiyacını artırıyor. Bu da fiyatların neden baskı altında kaldığını açıklıyor” diye konuştu.
Kiralık Piyasasında Stok Yeniden Artıyor
Kiralık konut tarafında ise daha dengeli bir görünüm olduğunu ifade eden Yazıcı, yılın ortalarında azalan kiralık stoklarının son dönemde yeniden yükselmeye başladığını söyledi. “Kiralık mülklerin yeni kiracı arayışlarında süreler çok sert uzamıyor ancak yine de uzuyor ve stok artışı dikkat çekici. Buna rağmen şu an için satıştaki kadar güçlü bir yavaşlamadan söz etmek mümkün değil” değerlendirmesinde bulundu.
İlk El Konut Satışlarında Dikkat Çeken Gerileme
Toplam konut satış rakamlarının yüksek görünmesine rağmen, asıl belirleyici verinin ilk el konut satışları olduğunu vurgulayan Yazıcı, çarpıcı bir karşılaştırmaya dikkat çekti: “2015 yılında neredeyse satılan her iki konuttan biri ilk kez el değiştiriyordu yanı ilk el konuttu. Bu oran son yıllarda yüzde 30’lara kadar gerilemiş durumda. Konut ticareti artıyor gibi görünse de üretim tarafı aynı hızda ilerlemiyor.” İpotekli satışların ciddi şekilde düştüğünü belirten Yazıcı, beş yıl önce yüzde 45 seviyelerinde olan ipotekli satış oranının bugün yüzde 14’lere kadar gerilediğini hatırlattı. “Yüksek faizler ve krediye erişimdeki sınırlamalar, konut satışlarını doğrudan etkiliyor. 2026 yılında kademeli ve kontrollü bir faiz düşüşü bekliyoruz ancak geçmiş yıllardaki sert indirimleri öngörmüyoruz” dedi.
Ticari gayrimenkul ve arsa yatırımları daha cazip hale gelebilir
Oturum amaçlı konut alımında “yanlış zaman” kavramının geçerli olmadığını vurgulayan Yazıcı, yatırım amaçlı konut alımında ise daha temkinli olunması gerektiğini söyledi. “Konut, yatırım aracı olmaktan yavaş yavaş çıkıyor. Önümüzdeki dönemde ticari gayrimenkul ve arsa yatırımları daha cazip hale gelebilir” dedi.
2026’ya Girerken Üç Kritik Başlık
Gayrimenkul piyasasını önümüzdeki dönemde en çok etkileyecek unsurları sıralayan Yazıcı, “2026 yılında faiz politikaları, konutla ilgili vergi düzenlemeleri ve alternatif yatırım araçlarının performansı konut sektöründe belirleyici olacak” dedi.
EVA Gayrimenkul Değerleme Danışmanlık Hakkında: EVA Gayrimenkul Değerleme Danışmanlık AŞ, gayrimenkul sektörün uzman isimleri tarafından 2008 yılında kuruldu. EVA, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yetkilendirilen Değerleme Şirketlerinden olup ayrıca, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) tarafından finans kurumlarına, “gayrimenkul, gayrimenkul projesi veya bir gayrimenkule bağlı hak ve faydaların değerlemesi” hizmet verme yetkisine sahip şirketler arasındadır. Ayrıca uluslararası bir kurum olan RICS (Royal Institution of Chartered Surveyors) tarafından Türkiye’de “Regulated by RICS” olarak ünvanı verilen ilk kuruluştur.
EVA Değerleme’nin kendi alanında 26 adet uluslararası ödülü bulunmaktadır. Finans piyasaları konusunda dünyanın önemli otoritelerinden Euromoney Yayın Kurumunun lider dergisi olan Euromoney Magazine her yıl dünyanın birçok ülkesinde çeşitli kategorilerde en başarılı kurumları bilimsel bir çalışma ile belirlemektedir. EVA Değerleme, 2011 senesinde Euromoney tarafından Değerleme Konusunda Türkiye En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması, 2013 senesinde Türkiye’nin En İyi Danışmanlık (Best Real Estate Advisory-Overall), En İyi Araştırma (Research) ve En İyi Değerleme (Valuation) Firması ödüllerinde, 2014 senesinde ise “Türkiye’nin En İyi Gayrimenkul Araştırma Firması” ödülüne, 2016, 2017 ve 2018 senelerinde tekrar Türkiye’nin En İyi Danışmanlık (Best Real Estate Advisory-Overall), En İyi Araştırma (Research) ve En İyi Değerleme (Valuation) Firması ödüllerinde layık görülmüştür. 2020 yılında ise Euromoney’in “Real Estate Awards 2020” ödülleri kapsamında, Türkiye’nin en iyi Gayrimenkul Araştırma ve Gayrimenkul Değerleme firması seçilmiştir. Ayrıca uluslararası International Property Awards, EVA Gayrimenkul Değerleme Danışmanlığı 2013-2014 senesi ödüllerinde “Türkiye’nin En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması” ve “Avrupa’nın En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması”; 2014-2015, 2015-2016, 2016-2017, 2017-2018 ve 2018-2019 senesinde ise arka arkaya tekrar “Türkiye’nin En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması” olarak seçmiştir. Tüm bu ödüller yanısıra 2017 senesinde Global Brands Magazine tarafından “Best Property Appraisal Company, Turkey 2017”, 2018 senesinde Global Brands Magazine tarafından “Most Innovative Real Estate Valuation Brand, Turkey 2018, 2023 senesinde tekrar Global Brands Magazine tarafından “Best Real Estate Advisor Turkey 2023 ödülüne layık görülmüştür. 2024 senesinde Boston Brand Research&Media tarafından “Best Real Estate Advisor, Turkey 2024 ödülüne layık görülmüştür.
EVA Gayrimenkul Değerleme, her türlü gayrimenkul ve gayrimenkule dayalı hak ve faydaların değerlemesi, makine ve ekipman değerlemesi hizmetleri vermekte, gayrimenkul projelerinde fizibilite, şerefiyelendirme, yer seçimi analizi, çalışmaları yapmakta, en iyi ve en verimli kullanım etütleri hazırlamakta, kurumsal imar barışı danışmanlığı hizmeti vermekte, finansal kurumlar için kredilerde yatırım ilerleme raporları hazırlanması hizmetleri vermektedir. Şirketin ortakları ve Yöneticileri arasında Türkiye’nin ilk SPK Lisanslı Değerleme Uzmanlarından Cansel Turgut Yazıcı, Özdil Şahin, Özhan Yurtseven ve Zuhal Balsarı bulunmaktadır. Şirketin Türkiye Otel Sektörü Pazar Analizi Raporu, Türkiye Alışveriş Merkezleri Potansiyeli Analizi raporları, İstanbul Markalı Konut Piyasası Araştırma ve Öngörüler Raporu, İstanbul Yurt sektörü raporu gibi yayınlanmış sektörel araştırma raporları vardır.
Daha fazla bilgi için: www.evagyd.com
